Qaraqalpaqstan Rеspublikasi statistika basqarmasi

1-K shakli (aylıq) hár ay, esabat dáwirinen keyingi aydıń 2-sánesinen keshiktirmey;   elektron kóriniste tapsırıwdı umıtpań!!! 1-K shakli (месячная) не позднее 2-го числа месяца, после отчетного периода;   Пожалуйста, не забудьте предоставить отчеты в электронном виде!!!

İsbilermenler ushın

Kárxana hám mákemeler dıqqatına!

          2017 jıldıń 1 yanvarınan baslap kárxanalardıń túrin anıqlawda, Ózbekistan Respublikası Ministrler Kabinetiniń 2016 jıl 24 avgusttegi “Ekonomikalıq xızmet túrlerin klassifikatsiyalawdiń xalıqaralıq sistemasına ótiw is-ilajları haqqında”ǵı 275-sanlı qarariniń 1-qosımshası menen tastıyıqlanǵan Kishi isbilermenlik subyektlerine tiyisli bolǵan kárxanalar klassifikatsiyasınan paydalanǵan halda ámelge yengiziw tártibi kiritildi.
Kárxana túrin anıqlaw ushın yuridikalıq táperlerdiń tiykarǵı xızmet túri (jıllıq aylanba kóleminde eń kóp bolǵan) hám islewshileriniń ortasha jıllıq sanı esaplanadı hámde Ministrler Kabinetininń qararı menen tastıyıqlanǵan Klassifikatsiyada belgilengen kriteriya hám kodlar menen salıstırıladı.
Tiykarǵı xızmet túrin anıqlaw ushın “Ózstandart” agentliginiń 2011 jıl 28 yanvardaǵı 05-268 sanlı qararı menen tastıyıqlanǵan Ózbekistan Respublikası Ekonomikalıq xızmet túrleri ulıwmamámleketlik klassifikatorı (EXUK) nan paydalanıladı.
EXUK ózbek hám rus tillerinde bar bolıp, tek ǵana xizmet túrleriniń atların ǵana emes, al klassifikator pozitsiyalarına anıq túsindirmelerdi de óz ishine aladı.
Sonıń menen birge, EXUK tiń kodları Ekonomikalıq xızmet túrleri boyınsha ónimlerdiń (tovarlar, jumıslar, xızmetlerdiń) statistikalıq klassifikatorı (MST) kodları menen ózara baylanıslı, yaǵnıy EXUKtiń birinshi tórt sanı MSTnıń birinshi tórt sanına kópshilik jaǵdaylarda tuwra keledi.
EXUK hám MSTnıń mazmunı menen Siz tómendegi ssılka arqalı tanısıwıńiz (yamasa júklep alıwıńız) múmkin: http://www.stat.uz/ru/statinfo/klassifikatory
EXUK hám MST mámleketlik statistikalıq esabatları formalarında isletiledi. Sonıń ushın, zárúr jaǵdaylarda, esabat formasındaǵı tiyisli kodlardan paydalanılǵan halda, kárxanańız óz betinshe qıyınshılıqlarsız tiykarǵı xızmet túri kodın anıqlawı múmkin.
Sonıń menen birge, statistikalıq maqsetlerde Klassifikatsiyadan paydalanǵanda (mámleketlik statistikalıq gúzetiwlerin ótkeriwde), mámleketlik statistika organları, nızamshılıqqa muwapıq tapsırılǵan mámleketlik statistika esabatları tiykarında, Siziń múrájátińizsiz Kárxana hám shólkemlerdiń birden bir mámleketlik registrinde (KSHBMR) kárxanańızdıń tiykarǵı xızmet túri hámde kárxana túrine anıqlıq kiritedi.
Kárxanańız alıp barıp atırǵan xızmet túriniń KSHBMRde esapqa alınǵan statistikalıq kodlarǵa anıq tuwrı keliwin támiyinlew maqsetinde, mámleketlik statisrikalıq esabatların tapsırıw waqtında islep shıǵarılıp atırǵan barlıq tovarlar hámde xızmetlerdi tolıq hám anıq kórsetiliwine, sonday-aq MST hám EXUK kodların tuwrı kórsetiliwine ayrıqsha itibar qaratıwıńızdı soraymız.
KSHBMRde Siziń kárxanańız ushın belgilengen klassifikatsiya kórsetkishleri (sonıń ishinde tiykarǵı xizmet túri hám kárxana túri) ashıq túrde bolıp tabıladı. Siz bul kodlar menen onlayn rejiminde, Ózbekistan Respublikası Mámleketlik statistika komitetiniń Internet termaǵındaǵı rásmiy saytına kirip tanısıwıńız múmkin (http://registr.stat.uz/).
Statistikalıq maqsetlerde tiykarǵı xızmet túrin anıqlawda, mámleketlik statistika organları, xalıqaralıq statistikalıq shólkemler tárepinen usınılǵan tómendegi qaǵıydalar boyınsha is tutadı:
eger subyekt islep atırǵan ekonomikalıq xızmet túrlerinen biri 50%ten assa, ol avtomatikalıq túrde tiykarǵı xızmet túri dep esaplanadı;
eger xızmet túriniń hesh biri 50%ten aspasa, klassifikatsiyanıń “joqarıdan tómenge” prinsipi qollanıladı.
Birinshi basqıshta úlesi eń ahimiyetli bolǵan sekciya anıqlanadı, soń bul sekciya ishinde tuwrı keletuǵın bólim, sońınan usı bólimniń gruppası, klası hám kishi klası anıqlanadı.
Qollanılıp atırǵan qaǵıydanı shártli mısalda túsindirip ótemiz.
1 basqısh: Tańlanǵan kórsetkish boyınsha ekonomikalıq xızmet túrleri dizimi hám olardıń úlesin anıqlaw:
Shártli subyekt bir neshe túrdegi xızmetlerdi ámelge asıradı dep qabıllaymız.
Bular:
sanaat islep shıǵarıwı (C sekciyası “Islep shıǵarıwshı sanaat”),
sonnan,
- azıq-awqatlıq ónimlerin islep shıǵarıw ushın úskineler islep
shıǵarıw-7%;
- nasoslar islep shıǵarıw-21%;
- podshipnikler islep shıǵarıw-13%;
- avtotransport quralları ushın elektr awısıq bólekleri islep shıǵarıw-11%;
sawda (G seksiyası “Kótere hám usaqlap satıw; motorlı transport quralları hám motosikllerdi ońlaw”):
- mashina, úskineler sawdası boyınsha agentler xızmeti-7%;
- awıl xojalıq mashinaları kótere sawdası-28%;
hámde xızmet kórsetiw (M seksiyası “Professional, ilimiy hám texnikalıq xızmet”):
- kommersiyalıq iskerlik hám basqarıw máseleleri boyınsha másláhát beriw-13%.
2 basqısh: Seksiyanı anıqlaw, yaǵnıy seksiyalar boyınsha úleslerdi qosıp shıǵamız:
- sanaat - 52% (7+21+13+11)- C seksiyası;
- sawda – 35% (28+7) – G seksiyası
- xızmet kórsetiw – 13%- M seksiyası
juwmaq: C seksiyası “Islep shıǵarıwshı sanaat”
3 basqısh: Bólimdi anıqlaw. yaǵnıy sanaattıń tiyisli bólimin anıqlaymız:
basqa toparlarǵa kiritilmegen mashina hám úskinelerdi islep shıǵarıw – 41% (21+13+7) (28 bólim);
avtotransport quralları ushın elektr awısıq bóleklerin islep shıǵarıw – 11% (29 bólim);
juwmaq: 28 bólim – basqa toparlarǵa kiritilmegen mashina hám úskinelerdi islep shıǵarıw.
4 basqısh: Topardı anıqlaw, yaǵnıy aldınǵı basqıshta anıqlanǵan bólimnen topardı anıqlaymız:
azıq-awqatlıq ónimlerin islep shıǵarıw ushın úskineler islep shıǵarıw – 7% (28.9 topar);
ulıwmalıq paydalanıwǵa mólsherlengen mashina hám úskinelerdi islep shıǵarıw – 34% (nasoslar hám podshipnikler 21%+13%) (28.1 topar);
juwmaq: 28.1 topar - ulıwmalıq paydalanıwǵa mólsherlengen mashina hám úskinelerdi islep shıǵarıw.
5 basqısh: Klasstı anıqlaw, yaǵnıy aldınǵı basqıshta anıqlanǵan topardan klasstı anıqlaymız, bul topar kodı tiykarǵı xızmet túri kodı esaplanadı:
- nasoslar islep shıǵarıw – 21% (28.13 klass);
- podshipnikler islep shıǵarıw – 13% (28.15 klass);
Juwmaq: Eń joǵarı salıstırmalı úles awıl xojalıǵı mashinalarınıń kótere sawdasına tuwrı kelgenine qaramay, ekonomikalıq xızmet túri-nasoslar islep shıǵarıw.
Sizge, Kárxanalar hám shólkemlerdiń birden-bir mámleketlik registrinde belgilengen klassifikatsiya kórsetkishleri tek ǵana statistikalıq maqsetlerde, mámleketlik statistikalıq esabatlardı tapsırıw tártibin belgilew hám statistikalıq maǵlıwmatlardı ulıwmalastırıw ushın beriliwin, olardıń ruxsat beriwshi hújjet yamasa kommersiyalıq kárxanalarǵa nızamshılıqta belgilengen salıq hám basqa jeńilliklerden paydalanıw huqıqın tastıyıqlawshı hújjet bolıp esaplanbaytuǵının málimleymiz.
Kárxanalar, nızamshılıqta kózde tutılǵan jeńillikler, kepillikler hám huqıqlarǵa iye bolıw ushın, kárxana túrin anıqlaw máseleleri boyınsha tiyisli wákillikli mámleketlik organına xabarlasıwları maqsetke muwapıq.

Ma
ǵli’wmat ushi’n telefonlar:   (371) 230-80-90
     
                                                222-22-45

                                                               222-78-37

Qaraqalpaqstan Respublikasi’ Statistika basqarmasi’.